„głębokość (m)0 50 100 200 500 1000 2000
zawartość fosforu
(mg Pm3)0 0 3,5 19 22 33 34
W innych badaniach, prowadzonych na południowym Atlantyku, na głębokości większej niż 300 m znajdowano 90—130 mg Pm3, a bardzo mało przy powierzchni wody. W Antarktyce notowano 90 mg Pm3 wody. Kiedy porównamy zawartość fosforu w wodzie morskiej, wynoszącą do 130 mg Pm3, czyli 0,13 mgl, to widzimy pewną analogię z roztworami glebowymi, gdzie stężenie fosforu wynosi 0,16—1,0 mg Pl. Należy jednak pamiętać o tym, że w glebie istnieją duże rezerwy fosforu w postaci jego nierozpuszczonych związków z glinem, żelazem, manganem, wapniem i magnezem, które w miarę pobierania fosforu przez rośliny i jego ubytku w roztworze glebowym ulegają stopniowemu rozpuszczeniu; więc wciąż nowe ilości tego pierwiastka przechodzą z gleby do wody. Roztwory glebowe regenerują się. Należy też przypomnieć, że istnieje doskonały kontakt korzeni i włośników z cząstkami gleby, co skraca drogę i czas dyfuzji, a przez to usprawnia wymianę jonów między glebą a rośliną. W środowisku wodnym tego mechanizmu nie ma. Z dna rzek i płytkich jezior pewne ilości fosforu, wraz z innymi składnikami mineralnymi, stopniowo przechodzą do wody, ale gdy uwzględnimy odległość dna oceanu od powierzchni wody, to zdamy sobie sprawę z tego, że właściwym, bezpośrednim źródłem fosforu są jego zapasy w wodzie. Nic więc dziwnego, że w powierzchniowych warstwach wody, zawierających najwięcej planktonu, najsilniej asymilujących dwutlenek węgla i produkujących związki organiczne fosfor może być często niemal całkowicie wyczerpany i, po“(13)